Dorpskrant Tricht

Het Rivierengebied in de Romeinse tijd

één van de dichtstbevolkte gebieden van Europa

PERSBERICHT - In de Romeinse tijd, rond het begin van onze jaartelling, moeten er in de huidige provincie Gelderland zo’n 63.000 tot 91.000 mensen hebben gewoond. Dat lijkt niet veel maar toentertijd was dit enorm. Een groot deel van de bevolking woonde in het Rivierengebied. Met meer dan 30 personen per vierkante kilometer behoorde dit gebied daarmee tot Europa’s dichtstbevolkte gebieden. “Voorheen wisten we ook wel dat Gelderland goed bewoonbaar geweest moet zijn, maar nu kunnen we er voor het eerst cijfers op plakken,” vertelt onderzoeker Rozemarijn Moes (23). Voor het project Verhaal van Gelderland dook zij een jaar lang in de cijfers om de Gelderse bevolking van prehistorie tot heden te reconstrueren. “De hoge zandgronden, maar vooral ook de vruchtbare rivierklei zorgden vanaf het vroege begin voor hoge bevolkingsdichtheden,” aldus Moes.

Grote afname bevolkingsaantallen

Deze bewonersaantallen zijn inclusief ongeveer 17.000 Romeinse soldaten die in het Rivierengebied verbleven om de grens (de Limes) te bewaken. Maar ook zonder Romeinse soldaten woonden er in die tijd veel mensen: gemiddeld meer dan 20 per vierkante kilometer. Ter vergelijking: in het thuisland van de Romeinen, Italië, waren dat er 30, in de Donauregio 9 en in Spanje 12. Met het vertrek van de Romeinen vanaf de vierde eeuw na Christus, nam de bevolking schrikbarend af. Dat kwam niet alleen door het vertrek van de Romeinen, ook door klimaatverandering, ziekte en toegenomen onveiligheid. Overal in Europa zijn dergelijke afnames zichtbaar, tot wel 80% van de bevolking”.

Geen geschreven bronnen

Niet alleen voor de Romeinse tijd, maar ook voor andere tijdsvakken komt Moes met nieuwe cijfers. Een jaar lang werkte ze aan de reconstructie van de Gelderse bevolking van prehistorie tot heden. Het bleek een hele uitdaging: “Eigenlijk hebben we pas vanaf 1795 goed toegankelijke cijfers. Vóór die tijd zijn tellingen fragmentarischer. Tot en met de vroege middeleeuwen ontbreken geschreven bronnen zelfs geheel. Dan kijken we vooral naar archeologie: hoeveel nederzettingen waren er?”

Over Verhaal van Gelderland

De resultaten van het onderzoek worden verwerkt in het Verhaal van Gelderland. Dit overzichtswerk over de Gelderse geschiedenis wordt in 2022 gepubliceerd. Verhaal van Gelderland is een initiatief van Erfgoed Gelderland, hoogleraar Gelderse geschiedenis Dolly Verhoeven aan de Radboud Universiteit, Rozet en Omroep Gelderland om de geschiedenis van Gelderland te beschrijven, breed te presenteren en beleefbaar te maken. Het rapport van Rozemarijn Moes is binnenkort beschikbaar via Rozet Bibliotheek.

Deel op Facebook Deel op Twitter Verstuur via WhatsApp